Οι μηχανισμοί εποπτείας, ελέγχου και διαφάνειας του «Καλλικράτη»

Οι μηχανισμοί εποπτείας, ελέγχου και διαφάνειας του «Καλλικράτη»

Τι ισχύει σήμερα	Οι μηχανισμοί που καθιερώνει ο «Καλλικράτης»
Ο έλεγχος νομιμότητας πραγματοποιείται από τον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας, από μετακλητό υπάλληλο δηλαδή, διορισμένο από την εκάστοτε κυβέρνηση	Ο ελεγκτής νομιμότητας είναι ανώτατος υπάλληλος που διορίζεται με πενταετή θητεία ως προϊστάμενος της Α.Υ.Ε. Ο.Τ.Α. και λαμβάνει αποδοχές υπαλλήλου με βαθμό 1ο κατηγορίας ειδικών θέσεων. Η επιλογή του γίνεται από το Ειδικό Συμβούλιο Επιλογής Προϊσταμένων ( ΕΙ.Σ.Ε.Π.). Τα μέλη του ΕΙ.Σ.Ε.Π. προέρχονται αποκλειστικά από το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.) και το Συνήγορο του Πολίτη ύστερα από πρόταση των επικεφαλής των ανεξάρτητων αυτών αρχών βάση του νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης που ψηφίσθηκε πρόσφατα στη Βουλή. O Ελεγκτής Νομιμότητας είναι επικεφαλής της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας Ο.Τ.Α, η οποία συστήνεται στις έδρες των επτά Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Η υπηρεσία αυτή είναι αρμόδια για τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων των Ο.Τ.Α. και για τον πειθαρχικό έλεγχο των αιρετών και οργανώνεται με εγγυήσεις ανεξαρτησίας για την αντικειμενική άσκηση του ελέγχου νομιμότητας
Σήμερα 500 δήμοι δεν υπάγονται στον προληπτικό έλεγχό του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Μόνο 446 υπάγονται υποχρεωτικά και άλλοι 100 έχουν υπαχθεί εθελοντικά.	Οι δαπάνες όλων των δήμων, ανεξαρτήτως πληθυσμού, των περιφερειών και όλων των δημοτικών επιχειρήσεων υπάγονται στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Ο προσυμβατικός έλεγχος σήμερα γίνεται σε συμβάσεις άνω των 1εκ. €. και αφορά αποκλειστικά συμβάσεις Δήμων και Νομαρχιών.	Το Ελεγκτικό Συνέδριο πραγματοποιεί γενικευμένο προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σε συμβάσεις άνω των 100.000 ευρώ την οποία συνάπτουν οι δήμοι, οι περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα καθώς και οι επιχειρήσεις τους.
Η πορεία είσπραξης των εσόδων των Δήμων δεν υπόκειται σε κανένα έλεγχο. Κανένας δεν λογοδοτεί για τυχόν καθυστερήσεις.	Ο Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου έχει τη δυνατότητα εάν διαπιστώσει αδράνεια να ορίσει ημερομηνία είσπραξής των εσόδων και σε περίπτωση παρατεταμένης αδράνειας που οφείλεται σε δόλο ή βαριά αμέλεια των διοικούντων τον δήμο και τα νομικά του πρόσωπα ή των προϊσταμένων των οικονομικών υπηρεσιών τους να παραπέμψει, α) τους αιρετούς στην αρμόδια επιτροπή για καταλογισμό της ζημιάς που προξένησαν και β) τους υπαλλήλους στο Ελεγκτικό Συνέδριο για καταλογισμό της ζημιάς που προξένησαν.
Ο Γενικός Γραμματέας Περιφέρειας ακυρώνει αυτεπαγγέλτως παράνομες αποφάσεις δήμων ενώ για Νομαρχίες παραπέμπει στην Επιτροπή	Ο Ελεγκτής Νομιμότητας μπορεί αυτεπαγγέλτως να ακυρώσει οποιαδήποτε απόφαση δήμων και περιφερειών καθώς και των ΝΠΔΔ αυτών για λόγους νομιμότητας, μέσα σε προθεσμία δύο μηνών αφότου η απόφαση έχει δημοσιευθεί ή εκδοθεί.
Ο Γενικός Γραμματέας Περιφέρειας επιβάλλει την πειθαρχική ποινή της αργίας μετά από σύμφωνη γνώμη πειθαρχικού συμβουλίου αποτελούμενου κατά πλειοψηφία από δικαστές	Ο Ελεγκτής νομιμότητας μπορεί να επιβάλει την πειθαρχική ποινή της αργίας ή της έκπτωσης από τα καθήκοντα στους αιρετούς με αιτιολογημένη απόφαση μετά από σύμφωνη γνώμη πειθαρχικού συμβουλίου αν έχουν διαπράξει σοβαρή παράβαση των καθηκόντων τους ή υπέρβαση της αρμοδιότητάς τους από δόλο ή βαριά αμέλεια. Σοβαρή παράβαση καθήκοντος, που προκαλεί την έκπτωση, θεωρείται και η αδικαιολόγητη απουσία από 3 συνεχόμενες συνεδριάσεις του οργάνου στο οποίο έχει εκλεγεί κάποιος.
Στον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας αποστέλλονται υποχρεωτικά για έλεγχο αποφάσεις που αφορούν: α) ρυθμίσεις κανονιστικού περιεχομένου, β) αναθέσεις έργων, υπηρεσιών, μελετών και προμηθειών, γ) αγορά και εκποίηση ακινήτων, δ) κήρυξη αναγκαστικών απαλλοτριώσεων, ε) επιβολή φόρων, τελών, δικαιωμάτων, στ) σύναψη κάθε μορφής συμβάσεων, ζ) σύναψη δανείων και η) διενέργεια τοπικού δημοψηφίσματος	Στην Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας Ο.Τ.Α. αποστέλλονται υποχρεωτικά για έλεγχο οι αποφάσεις που αποστέλλονταν υπό το προηγούμενο καθεστώς και αυτές που αφορούν: α) τις διαδικασίες κατάρτισης των επιχειρησιακών προγραμμάτων, β) αποφάσεις των επιχειρήσεων των δήμων και των περιφερειών, πλην των ανωνύμων εταιρειών στις οποίες οι φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν έχουν την πλειοψηφία, που αφορούν i) αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου, ii) εκποίηση παγίων περιουσιακών στοιχείων και iii) λήψη δανείων.
Ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας δεν έχει καμία υποχρέωση να ενημερώνει κανένα σε τακτική βάση για την εποπτεία που ασκεί.	Ο κάθε Ελεγκτής Νομιμότητας συντάσσει ετήσια έκθεση, η οποία κοινοποιείται δια του Υπουργού στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής και στον Συνήγορο του Πολίτη. Συστήνεται Συμβούλιο Ελεγκτών Νομιμότητας στο οποίο προεδρεύει ο Υπουργός Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, ως πρόεδρος, και συμμετέχουν οι Ελεγκτές Νομιμότητας των Αυτοτελών Υπηρεσιών Εποπτείας Ο.Τ.Α., ως μέλη.